|
Chương trình môi trường LHQ (UNEP) vừa bổ sung vào danh sách các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy (Persistent Organic Pollutant, viết tắt POPs) cấm hoặc hạn chế sử dụng thêm 9 hoá chất độc hại nữa, trong đó có nhiều hoá chất hiện đang được sử dụng rộng rãi trên toàn thế giới để làm thuốc trừ sâu, chống cháy hoặc các mục đích thương mại khác.
Hội nghị các bên lần thứ 4 (COP4) của Công ước Stockholm về POPs diễn ra tại Geneva, Thuỵ Sĩ từ 4-8/5 đã có sự tham gia của hơn 160 nước nhằm nỗ lực loại bỏ một số hoá chất nguy hại, có thời gian tồn tại lâu dài trong môi trường.
Công ước Stockholm về POPs được thông qua năm 2001và có hiệu lực kể từ ngày 17/5/2004 yêu cầu các bên tham gia đình chỉ hoặc giảm việc thải POPs vào môi trường. Công ước hướng tới bảo vệ môi trường và sức khoẻ con người khỏi những hoá chất rất nguy hiểm, tồn tại lâu dài trong khí quyển, trong đất đai, trong nước và đình chỉ hoàn toàn việc sản xuất chúng. Cho tới nay, người ta mới cấm “12 chất độc hại” gồm các hoá chất như DDT và Chlordane (dùng làm thuốc trừ sâu). Những nước đã phê chuẩn hiệp định đều đưa vào luật pháp của mình việc cấm và hạn chế lưu hành chúng.
Một kết quả quan trọng khác của Hội nghị là đạt được thỏa thuận về đối tác DDT toàn cầu. Hiện DDT đang được sử dụng để chống bệnh sốt rét và “Công ước ghi nhận rằng một số nước sẽ tiếp tục sử dụng thuốc trừ sâu này để bảo vệ công dân của mình khỏi bệnh sốt rét và các bệnh khác”, đại diện của Liên Hợp Quốc cho biết”
Như vậy, việc sử dụng DDT dưới dạng bình xịt để diệt trừ muỗi lan truyền bệnh sốt rét được cho phép như một ngoại lệ trong hiệp định. Nhưng Tổ chức Môi trường và Y tế đã cho biết có những chất thay thế được DDT trong việc chống sự lan truyền của bệnh sốt rét. Và như vậy, vào đầu những năm 2020, việc sản xuất DDT sẽ bị loại bỏ hoàn toàn.
POPs đặt ra những nguy cơ lớn đối với nhân loại và môi trường vì chúng thường gây hại cho sức khoẻ sinh sản, dẫn đến các vấn đề về sức khoẻ tâm thần, gây ung thư và kìm hãm sự phát triển bình thường, Donald Cooper, thư ký điều hành của hiệp định khẳng định. Ông cho biết: “Những chất gây ô nhiễm có một số đặc tính khiến chúng trở nên đặc biệt nguy hiểm".
Các chất POPs được bổ sung vào danh sách cũ là: 1) alpha and beta hexachlorocyclohexane, 2) chlordecone, 3) hexabromobiphenyl, 4) lindane, 5) pentachlorobenzene, 6) perfluorooctane sulfonate, 7) perfluorooctane sulfonyl fluoride, 8) components of c-octa, hexa và hepta bromodiphenyl ether, và 9) các hợp phần của c-penta và tetra bromodiphenyl ether
Chlordeconeđược dùng làm thuốc trừ sâu trong nông nghiệp; hexabromobiphenyl làmột hoá chất công nghiệp dùng làm thuốc chống cháy, ngăn ngọn lửa lan rộng; lindane (tức 666) dùng làm thuốc trừ sâu cho đất, bảo quản gỗ và trừ ve, bét, rận... cho các động vật.
Lindane là chất duy nhất mà hiện nay vẫn còn một số nước sản xuất, còn Chlordeconevà hexabromobiphenyl hiện không còn được sử dụng nữa, ông David Ogden, Điều phối viên của Công ước cho biết.
Hội nghị cũng quyết định hạn chế việc sử dụng, sản xuất và kinh doanh chất PFOS, một hoá chất rất độc dùng nhiều trong ngành điện tử như sản xuất các linh kiện bán dẫn.
PFOS là chất gây khó khăn nhất trong quyết định đưa vào danh sách cấm vì chúng còn được sử dụng rất rộng rãi.
"Việc buôn bán chất PFOS hiện rất phát triển với doanh số lên tới hàng tỉ đôla. Nhiều loại sản phẩm (điện tử) rất cần đến hoá chất này”, ông Ogden nói thêm.
Nguồn: MB/VNN
|
